e-Shop

Hoe LAPP deel werd van een verbinding naar weinig bestudeerde zeedieren

De noodzaak om ons ecosysteem en dus de zeeën te beschermen, is al lang bij iedereen bekend. Maar wat zou de oceaan zijn zonder zijn bewoners? Gerenommeerde haaienbeschermers weten bijvoorbeeld dat het er niet goed uitziet voor haaien - het gebrek aan kennis over hen maakt het moeilijk om de dieren de juiste steun te bieden. Dit heeft een verwoestend effect op de oceaan. Met verbindingsoplossingen van LAPP is nu een bemande onderzeeër gebouwd die het mogelijk maakt haaien op hun zwemsnelheid te volgen en meer te weten te komen over hun leven.

Een hamerhaai in zijn habitat bij een koraalrif

"Als haaien sterven, sterft de oceaan", zegt Andy Cobb, een van de meest toegewijde haaienbeschermers. Dat blijkt uit een computersimulatie van een koraalrif, getiteld "Interaction strength combinations and the overfishing of a marine food web". Het omvatte bijna 250 mariene soorten en meer dan 3.300 eigenschappen en gedragingen, zoals paringsgedrag, nageslacht, roofdieren, enz. Het virtuele rif begon te leven met slechts een muisklik, totdat de onderzoekers de haaien met nog een klik verwijderden. Binnen slechts één virtueel jaar leidde dit tot de biologische dood van het hele rif. Uit deze simulatie kan dus de noodzaak worden afgeleid om haaien onder alle omstandigheden te beschermen. De uitdaging hierbij is dat we bijna niets over de dieren weten, behalve dat ze een late geslachtsrijpheid hebben en een lange draagtijd, waardoor het risico op sterfte bij jonge dieren groot is. Omgekeerd betekent dit dat de haaien niets hebben om de huidige overbevissing tegen te gaan. Kortom, ze worden met uitsterven bedreigd.

Nauw contact met de reuzen van de zee
Om de dieren en daarmee ons ecosysteem beter te beschermen, moeten we meer over ze te weten komen. De onderzoeksonderzeeër van SHARKPROJECT werd ontwikkeld om onderzoekers de unieke kans te geven "van dichtbij en persoonlijk" met haaien in contact te komen. Voorheen was het mogelijke contact met een haai beperkt tot maximaal enkele minuten. Dit was de aanleiding voor de SHARKPROJECT-expeditie. Met een speciaal gebouwde onderzeeër wilden de onderzoekers van het gelijknamige internationale initiatief ter bescherming van haaien de dieren een jaar lang volgen.

Krachten bundelen voor innovatie onder water

Op dit billboard is goed te zien waar de ÖLFLEX®-kabels zijn geïnstalleerd.

Op dit billboard is goed te zien waar de ÖLFLEX®-kabels zijn geïnstalleerd.

Het was een bijzonder soort avontuur: een van financiële aard, want de high-tech onderzeeër ging de budgetten van de haaienbeschermers ver te boven. Steuninitiatieven als die van LAPP, de grote witte haaienkalender van de draagorganisatie of de opbrengst van het nieuwe SHARKPROJECT kinderboek lieten niet lang op zich wachten. Arnold Maschinenbau nam het ontwerp en de bouw van de onderzeeër voor zijn rekening. Na de eerste animaties van de Vargtimmen Media Group in Keulen werd hij op de beurs "Boot" in Düsseldorf tentoongesteld en vervolgens naar Zuid-Afrika vervoerd. De eindmontage vond plaats in Gansbaai. De accu's voor de aandrijving en alle bedieningselementen werden bekabeld met ÖLFLEX® van LAPP.

Siegbert Lapp, voorzitter van de Raad van Commissarissen van LAPP Holding AG, ter plaatse bij de inbedrijfstelling in Zuid-Afrika

Siegbert Lapp, voorzitter van de Raad van Commissarissen van LAPP Holding AG, ter plaatse bij de inbedrijfstelling in Zuid-Afrika

Enthousiast over het doel van het project reist Siegbert Lapp persoonlijk naar Zuid-Afrika voor de inbedrijfstelling van de onderzeeër.

"Het behoud van leefgebieden op aarde, op het land en in het water is van groot belang. Bij LAPP zetten we ons in om zuinig om te gaan met grondstoffen en onze producten duurzamer te ontwikkelen. Met behulp van de SHARKPROJECT onderzeeër wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan het behoud van de biodiversiteit, dus het is voor ons een zaak van het hart om dit te ondersteunen." 

Citaat Siegbert Lapp

De haaien op de hielen

Het project betekende een ongekende kans voor alle deelnemers aan het onderzoek: eindelijk de mogelijkheid om grote witte haaien te begeleiden op hun reis onder water. Dankzij de snelheid en de reserves aan perslucht kan de onderzeeër de haaien gedurende een langere periode observeren. Talrijke onderzoekstaken zijn uitgevoerd in samenwerking met het SHARK RESEARCH INSTITUTE, onder de wetenschappelijke leiding van haaienonderzoeker Dr. Erich Ritter, die tijdens zijn leven grote bekendheid genoot. Wetenschappers uit verschillende landen vergezelden de expeditie - en het was een hele uitdaging. Naast het onderzoek naar de onderwaterdieren, richtte de expeditie zich op talrijke omstandigheden en hun correlatie:

Vermindering van de waarnemingsbeperking voor grote witte haaien
Voorheen konden grote witte haaien slechts op twee manieren rechtstreeks worden geobserveerd: met kooiduiken of vanaf een boot aan het zeeoppervlak. Beide methoden laten slechts beperkte conclusies toe en vereisen nog steeds voedsel om de dieren aan te trekken. Indirect konden de dieren alleen worden onderzocht met behulp van telemetrie: via ontvangers onder water of over langere afstanden met behulp van een satellietzender. Alle methoden maken slechts een beperkte waarneming mogelijk wat tijd en plaats betreft en verschaffen weinig informatie over belangrijke gedragspatronen.

De SHARKPROJECT-onderzoeksonderzeeër in actie met twee duikers

Verbeterd onderzoek naar interacties met elkaar
Het dagelijks leven van haaien in hun natuurlijke habitat en hun coëxistentie met soortgenoten is vrijwel onbekend. Met de nieuwe onderzeeër kunnen haaien live worden geobserveerd - inclusief voortplanting en geboorte, alsmede intra-species communicatie. Tijdens het geboorteseizoen kunnen zwangere wijfjes informatie verstrekken over mogelijke geboorteplaatsen en de bevalling zelf. Paringsgewoonten en copulatie kunnen worden onderzocht tijdens het paringsseizoen - en de dieren kunnen uiteindelijk beter worden beschermd in deze kwetsbare fase.

Verbeterd onderzoek naar de interacties tussen grote witte haaien en andere diersoorten
Het jachtgedrag van grote witte haaien is slechts in fragmenten bekend door de manier waarop zij op zeehonden jagen. Tot nu toe was dit echter beperkt tot waarnemingen boven water. Door nu dicht bij zeehondenkolonies te blijven, wordt inzicht verkregen in het agressieve gedrag van grote witte haaien en het defensieve gedrag van zeehonden. Ook kunnen jonge grote witte haaien worden geobserveerd, die nog niet in staat zijn om op zeehonden te jagen en daarom op zoek gaan naar andere voedselbronnen.

Een beter begrip creëren van de interacties tussen grote witte haaien en mensen (surfers in het bijzonder)
Er is niets bekend over het voorkomen van grote witte haaien op drukke stranden, en de weinige ontmoetingen tussen haaien en surfers geven geen indicatie van de frequentie van het verschijnen van de dieren, hun zwempatronen of zelfs het tijdstip van hun voorvallen. Door observatie van enkele populaire stranden waar zich in het verleden ongelukken met grote witte haaien hebben voorgedaan, moet een uitspraak kunnen worden gedaan over de frequentie, de duur van het verblijf, het tijdstip van de dag en het gedrag van de dieren in contact met de mens.

Gerichte observatie van aanvalsgebieden
Het is niet ongebruikelijk dat grote witte haaien na een ongeval gedurende langere tijd in dezelfde regio worden waargenomen. Tot dusver is hier geen verklaring voor. Daarom moet onmiddellijk na een aanval de nabije en verdere omgeving worden onderzocht en moet enerzijds worden uitgekeken naar het dier, terwijl anderzijds de mogelijke redenen voor het plotselinge verschijnen van het dier moeten worden geregistreerd en ook eventuele ongewone omstandigheden moeten worden genoteerd. Dit zou kunnen helpen bij het lokaliseren en redden van het slachtoffer.

Een project van duurzame betekenis
De onderzoeksonderzeeër heeft twaalf maanden doorgebracht tussen de grote witte haaien in Zuid-Afrika. Ontelbare uren videomateriaal leverden een volledig nieuw inzicht in hun wereld op. Dit helpt onderzoekers om hen beter te begrijpen en stelt ons in staat rekening te houden met hun bijzondere omstandigheden. Bij LAPP richten wij ons op duurzaam, milieuvriendelijk ondernemen en het verantwoord gebruik van alle natuurlijke hulpbronnen, zowel ter land als ter zee.

"Wij zijn ervan overtuigd dat wij als bedrijf, maar ook andere bedrijven, een bijdrage moeten leveren - ook aan waardevolle projecten zoals dit."

Citaat Siegbert Lapp