Brandveiligheid voor kabels (Februari, 2017)

FA fire optic cables

Secondes kunnen levens redden

Investeerders en wetgevers stellen steeds hogere eisen omtrent brandveiligheid in gebouwen, in productiefaciliteiten of in voertuigen en die eisen beïnvloeden eveneens de bekabeling. In het geval van brand mogen ze geen giftige stoffen vrijgeven en mogen ze de vlam niet geleiden.

 

Velen onder ons herinneren zich zonder twijfel de tragische branden in de Londense metro, in de luchthaven van Düsseldorf, in de Kanaaltunnel of in de Mont Blanctunnel. Die branden kostten het leven aan vele mensen en de schade liep op tot in de miljarden. Maar het zijn niet alleen dergelijke enorme rampen die levens eisen. Ieder jaar sterven ongeveer 400 mensen aan kleinere branden in Duitsland alleen.

 

Dankzij het toenemende gebruik van rookmelders is dat aantal de afgelopen tien jaar langzaam gedaald. Bovendien is het onderwerp brandveiligheid zeer belangrijk voor investeerders wanneer zij een gebouw laten bouwen of productiefaciliteiten kopen, niet in het minst als gevolg van wettelijke voorschriften. Een uitgekiende keuze van de gebruikte materialen is daarbij erg belangrijk. Dat betekent dat kabels en draden ook in beeld komen. Vandaag de dag zijn er kabels beschikbaar die weinig rook ontwikkelen in het geval van brand, die minder (zichtbare of onzichtbare) giftige gassen produceren en die de vlam niet geleiden als een lont. Die kabels worden tegenwoordig samengevat onder de noemer brandwerende kabels. In het geval van een brand verhogen ze de overlevingskans en verminderen ze de gezondheidsrisico’s als gevolg van het inademen van rook. Dankzij de lagere rookontwikkeling blijven de vluchtroutes langer zichtbaar voor de vluchtende mensen en kunnen zij zo ongedeerd het pand ontvluchten. De kabels verlagen ook de risico’s voor de brandweerkorpsen, omdat de redders zich niet langer een weg hoeven te banen door dikke rookwolken.

 

Een giftige cocktail in de lucht
De meest voorkomende doodsoorzaak in geval van brand is verstikking of vergiftiging door de vrijkomende verbrandingsgassen. Kooldioxide (CO2) en koolmonoxide (CO) komen vrij en de levensbelangrijke zuurstof in de ruimte verdwijnt. Bovendien vervuilen giftige verbrandingsresten vol dioxines, vervuild bluswater en corrosief en giftig rookgas de omgeving. De schade kan enkel ongedaan worden gemaakt door een dure schoonmaakoperatie en zelfs dan kan nog niet alle vervuiling op een milieuvriendelijke manier verwijderd worden. In Duitsland worden de kosten als gevolg van brandschade geraamd op een miljard euro per jaar, waarvan bijna 50 procent veroorzaakt wordt door secundaire schade.

 

Een bijkomend probleem ontstaat door het verspreiden van het vuur door de kabelgeleiding in het gebouw. Zonder voldoende brandschotten kan de brand zich razendsnel verspreiden. Een studie uitgevoerd door Lund University heeft aangetoond dat de tijd waarin mensen veilig kunnen ontsnappen in sommige gevallen slechts één minuut bedraagt.

 

Halogeenvrij en lage brandbaarheid
Om dat risico en de bijbehorende schade te beperken heeft de kabelindustrie halogeenvrije kabels met een extreem lage brandbaarheid ontwikkeld die voldoen aan de verhoogde veiligheidseisen. Halogeenvrij betekent dat de kabels volledig vrij zijn van de reactieve elementen broom, jodium, fluor en chloor.

 

Dat brengt vele voordelen met zich mee:

  • Er worden geen corrosieve gassen vrijgegeven. Irritatie van de ogen en de luchtwegen wordt aanzienlijk verminderd. Er kunnen geen agressieve chemische bestanddelen gevormd worden in combinatie met het bluswater. Dat leidt tot aanzienlijk minder secundaire schade aan het gebouw en de elektrische installaties als gevolg van corrosie.
  • Er worden minder giftige gassen vrijgegeven en er komen geen dioxines meer vrij uit de brandende kabels.
  • Halogeenvrije kabels met verhoogde prestaties in het geval van brand zijn erg brandwerend en zorgen ervoor dat de vlammen zich minder snel kunnen verspreiden. Het gevreesde lonteffect wordt voorkomen en de brandhaard kan zich niet uitbreiden buiten de oorspronkelijke locatie van de brand.
  • Halogeenvrije kabels met verbeterde eigenschappen veroorzaken een lage rookvorming in het geval van brand. Ontsnappingsroutes en blusroutes voor de brandweer worden nauwelijks verhinderd door dikke rook.

De Lapp Group heeft een aantal dergelijke kabeltypes in zijn portfolio, waaronder de ETHERLINE® HEAT 6722. Die kabel werd oorspronkelijk ontwikkeld door de kabelexperts in Stuttgart voor gebruik in bussen, waar grote groepen mensen in een beperkte ruimte zitten. Daarnaast is ook de ETHERLINE® FIRE Cat. 5e PH120 beschikbaar, een flexibele industriële gegevenskabel ontwikkeld voor vaste installaties in gebouwen. De kabel garandeert ongeëvenaarde en betrouwbare isolatie bij blootstelling aan vuur gedurende ten minste 120 minuten en is de enige kabel op de markt die gedurende ten minste twee uur kan weerstaan aan vuur en nog steeds gegevens kan doorgeven.

 

Nieuwe vereisten voor kabels
Het Europese Parlement en de Europese Raad hebben erkend dat het beschermen van mensen en gebouwen in het geval van brand een belangrijke doelstelling is en hebben onder andere stroomkabels, stuurkabels en gegevenskabels geclassificeerd als bouwproducten en bindend vastgelegd in de Richtlijn Bouwproducten (EU) nr. 305/2011.

 

De Richtlijn Bouwproducten werd voor alle lidstaten van kracht op 1 juli 2013. In de richtlijn worden kabels en draden geclassificeerd met betrekking tot hun brandvertragende eigenschappen en worden ze onderverdeeld in de Eurocategorieën A tot F op basis van hun gedrag in het geval van brand. Er werd eveneens rekening gehouden met thermische afgifte en branduitbreiding. In ieder afzonderlijk geval zijn er drie aparte classificaties voor rookontwikkeling, zuurtegraad en brandende druppels.

 

De onderverdeling in de verschillende classificaties wordt bepaald aan de hand van testnormen. De prestatievereisten voor de kabels en de draden wat betreft hun brandgedrag en de bijbehorende test- en evaluatiecriteria zijn vastgelegd in de geharmoniseerde norm EN 50575: “Elektrische leidingen voor voeding, sturing of communicatie - Elektrische leidingen voor algemeen gebruik in bouwwerken waarvoor eisen voor brandgedrag van toepassing zijn”. Een conformiteitsbeoordeling zal uitgevoerd worden, waarbij het niveau van brandveiligheid afhankelijk is van het type gebouw. De producenten zijn verplicht een prestatieverklaring in te dienen voor elk product als onderdeel van de conformiteitsverklaring van de Europese Unie aan de hand waarvan de brandveiligheid van het gebouw kan worden vastgelegd.

 

Om de brandveiligheid van gebouwen te kunnen verbeteren stelt de Vereniging voor Duitse Elektrische en Elektronica-Industrie (ZVEI) het gebruik voor van brandveiligheidskabels die voldoen aan de eisen van de Europese classificatie B2 in gebouwen met extra hoge veiligheidseisen, zoals ziekenhuizen, bejaardentehuizen en kinderdagverblijven, en van brandveiligheidskabels klasse C in gebouwen met hoge veiligheidseisen, zoals kantoorgebouwen en administratieve gebouwen.

 

Een nieuwe norm
Het onderzoekschema en de resulterende prestatieverklaring waren afhankelijk van de publicatie van de geharmoniseerde norm EN 50575. Toepassing van de geharmoniseerde norm voor kabels en draden onder de Richtlijn Bouwproducten EN 50575:2014 begon op 10 juni 2016. De periode van co-existentie begon op 1 juli 2016 en zal eindigen op 1 juli 2017. De Lapp Group heeft reeds verschillende kabels en draden getest aan de hand van de nieuwe norm en de eerste certificaten werden al uitgegeven. De prestatieverklaring voor de ÖLFLEX CLASSIC 100H werd uitgegeven door VDE. De productfamilie en de ÖLFLEX Classic 110H werden geclassificeerd in overeenstemming met de norm EN 13501-6. De Lapp Group zal ook de andere kabelfamilies laten testen en classificeren door erkende instanties in overeenstemming met de Richtlijn Bouwproducten.